Ukara pangripta dening carita segara

Kaliyan bayu goleki anggonmu

Nalika pitakon dening ardi

Swara tansah kang ninggali

Sawijining asma tembangku

Mahameru

Luruh cahyaning jaman

Kleru sukmaku, tumindak mlaku banyu

nanging serat uga miturut liyan

kang nemu gegayuhan

pramila digdaya kang luwih gumregah

banjur ragaku ora kena leren

nalika jangkahku

lumaku Mahameru

Sansaya raket pangucapmu

sajroning tyas, nguji larasku

pangrasan adiguna

kebak karepku umpama bagaskara

miturut nerangi

setapak dalane arga

kang bentang saka nagari

Asri Nur Aini

tansah rela sukma awakku

dikunjara dening baskara

nanging aku melu

mlaku banyu

kang tumurun saka ardi

sebrang aku nyawang

tumindak kiwa tengen

nengah aku mesthi kelingan

dening jangkahku

ketemu karep iki

menawa aku melu

banjur ngreksa rasane agni

caritamu kang digawa bayu

liyan papan nyawang bisu

saka tembang,pawarta ukara

ajeng tyas

serat pangripta

(Aini, Nur :2010)

sajroning atiku, nyawang netramu

kang durung dumadi

ing dina iku,

sathitik pawarta,swara ing lathi

sanajan dalanku

miturut kahanane angin

nalika tirta lumaku nggoleki pangucapmu

ing wengi

cahyaning kartika

sawise anggonku nguji kaleresan

dening wektu tansah lumaku

ngrungoake tembang

nate iki aku kelingan

nyerat ukara kanggo sliramu

napaki lemah, nyawang segara

sakdhuwure ombak,mitutur awakku

kanthi digdaya katon cetha

ing sajroning

pangrasanmu

aku, 22.31

26/12/2010

Saiki lare nom-noman padha nganggo batik menyang kampus. Aku uga ningali tas laptop batik, sendal,bando,lan liyane. Nanging, aku uga  badhe nyinaoni  artine motif batik ingkang kathah kuwi, sawise melu seminar iku. Ustadz Google  ngajak aku mring situs javabatik.org.

Sasampunipun maos bab Etika batik, aku nembe mangertos wonten motif batik Larangan.Motif kuwi jenenge motif Parang, mung kangge  tiyang kraton. Malah, sampun dados keputusane rapat,  ning Pranatan Dalem Jenenge Panganggo Keprabon Ing Karaton Nagari Ngajogjakarta tahun 1927. Hehe, pokoke motif mau kangge kelas bangsawan lah.

Batik Larangan : Parang Rusak

Halah, aku dadi pengin guyu. Saiki, sampun jaman seni terobyektivikasi pasar, ya perkara ingkang subtansial kadosipun  boten perlu disinaoni maneh. Asal kabeh laku, ya tiyang miturut sade. Kaya motif larangan kuwi. Nah lo, siki akeh banget sing ujug-ujug dadi bangsawan. Eng-ing eng.. ya kados gambar puniki

Keturunan Keraton?

Ya, mbae bule mesem ngangge batik motif larangan mau. Ceila, mbae keturunan keraton…Ingkang ngertos saiki saged ngguyu, nanging , sampun di cek napa dereng motif batik kagungan  panjenengan?He!

Wonten satunggal  maneh ingkang kleru. Aku maos menawi Mari S Condronegoro, keturunan Sri Sultan Hamengku Buwono XII ngendhika,menawi ngagem batik kangge  lare wedok, putri, estri kudu sopan,ora mbentuk awak. Hayo… mbae? Kados pundi? Ngajak perang? Hehe..

Aku dados kengetan materi Cultural Studies-postmodernis. Simbol, basa, punika gadhah sipat   boten stabil (unstable meaning).Arti saiki boten paha-padha kados jaman biyen. Lah, kengetan malih  istilah la culturische nation,utawi  penjajahan kultural.Ya, taksih kathah ingkang dereng mangertos  filosofine motif batik iku,namung mangertos batik kuwi saking bangsa iki. Umpama sawisipin maos serat iki, sekurang-kurange  mengertos yen batik uga duwe arti larangan, yaiku motif Parang. Ya, sumonggo, badhe nggoleki fenomena “mendadak Bangsawan?”

Aku ora biyasa nganggo basa Jawa ning umah,asring basa Indonesia menawi sanjang kalih bapak,ibu,lan embak. Nanging, yen ana tamu matur basa jawa, aku kudu ngerti lan bisa jawab.Luwih-luwih yen tamu kagok nggo basa Indonesia. Nah, pas kumpul kalih bocah-bocah beda kahanane. Aku malahan nganggo basa Banyumasan, lan luwih seneng yen cerita nggo basa iku,padha karo kanca-kancaku. Yen nggo basa Indonesia malah dadi ora lucu, Banyumasan utawa ngapak-aku ora ngerti-kok bisa gawe imajinasi werna-werna.

Kancaku pada seneng gawe celukan basa Banyumasan,sing mireng bisa bae ngguyu.Luwih lucu yen cerita siaran radio CURANMOR( Curahan Hati dan Humor) wayah bengi, sing ngisi Kakang Samidi ning Yes Radio. Oh My God!Sejagad Cilacap ngrungokake,saking bakul mie, wedang jae, gorengan, mendoan, hansip,merbot,maling ngincer,kanthi bocah-bocah nang SMA ku!Siaran iku genah akeh musik dangdut,nanging sing digoleki iku dialog humor basa ngapak Banyumas sing isa gawe guyu kepingkel nangis keselek jam 12 bengi!

Kancaku biyasane titip salam ning radio. Sesuk, pas sekolah, kabeh heboh lan ngulang crita siaran lan salam bocah-bocah. Crita kuwi awet lucune kanthi saiki. Nah,siaran iku wis disimpen format MP3, kabeh bisa duwe, lan wis kesebar kanthi Depok. Aku melu gawa rekaman iku ning asrama, wuiih…banjur ekspresine macem-macem, pada ngguyu merga ora ngerti,utawa ngguyu gara-gara mudeng critane.

Kakang Samidi!

Saiki kancaku ning kampus ora adoh beda kahanane. Akeh sing saking Kebumen, Tegal, Banjarnegara,pokoke wong Jawa sing tesih remen, seneng nggo basa Jawa. Nanging, kabeh miturut kondisi,ya ora penak bae dijejerake Lu-gue?

Act locally, think globally. Padha-padha sinau ning kampus iki, muga ora banjur lali kalih basa sing dadi basa ibu.Aku tesih kepengin ngrasaake wektu jaman SMA, lan gawe guyon imajinasi saking basa Jawa..

Nalika SMA, aku melu seni drama sing dadi salah siji mata pelajaran wajib seni.Kabeh murid bisa milih, ana seni tari, musik, utawa lukis. Aku melu drama, alasane ya seneng nulis, ben ora ngantuk, kaya olahraga kae.

Aku lan kancaku mesthi durung kulina, pas diparingi tugas saking Pak Anang gawe pentas drama tradisional. Bisa ketoprak,wayang wong,lan liyane.Kelompokku gawe pentas Rama Shinta, bab Shinta diculik Rahwana,Rama lan Hanoman perang lawan Rahwana, lan pungkasane Shinta bakar dheweke kanggo bukti tesih suci, durung disentuh Rahwana. Shinta banjurora bisa kebakar,nah, Rama mboyong maneh garwane mring istana,.. (Ihiy!Suit-suit )

Gendhing Saron

Aku bagian ning iring-iringan saron laras slendro. Aku tesih kelingan unine tembang bebuka. Sawise tabuhan gendang, jreng!Saron, demung, ditabuh: 1.2.35.3.2.1.2.33// (waca : ji,ro,lu ma,lu ro ji ro lulu) kaping loro. Lah, pokoke dawa lagune,amarga keseringan latian, aku tesih kelingan. Saron ora angel ditabuh, mung nggathekake irama bae.Nalika SD aku uga melu lomba gendhing karo kelompok perwakilan Cilacap Tengah, ya dadi nabuh saron pancen wis biyasa. Bocah cilik kabeh isa sinau gamelan cepet. Tembang Cangkriman pas SD, aku mung kelingan pertamane : Cangkriman iki nganggo tembang Pocung, sapa bisa ngerti batangane…et cetera! (duh, kelalen..). Nah, pengalaman kawit cilik mau, lumayan dadi bekal pas SMA…

Hem,mbalik topik, dalang ning kelompokku iku cah wedhok, merga cah lanang wis dadi Rama, Hanoman,Rahwana, lan sing nabuh kendang. Aku durung lali dalang nyariosake cerita bebuka :

“Sasampunipun Prabu Rahwana saged amboyong Dewi Shinta dhateng Keraton Ngalengka, Rahwana teras ngaturaken tresnanipun kaliyan Dewi Shinta..”
Tembung iku diulang-ulang pas latihan,merga kudu pas intonasine.

Haha..latihan kanthi se-wulan,latihan dialog, ndalang,lan nabuh gendhing ana ing umahku. Pas pentas, gendhing sewaan mau diboyong karo becak menyang sekolah. Pas pentas, kabeh wis padha dandan ayu, ganteng,garapan salon, lan siap perang! Alhamdulilah, aku ya ora deg-degan,merga percaya menawi kanca-kancaku wis padha siap. Murid-murid rame pada nonton wayah sore iku.Kabeh lancar,lan padha keprok sawise pentas. Fiuuuh.. Opera van Java kalah telak!(haa!merga drama iki kabeh Jawa tenan)

Kelompokku pikantuk biji A ning mata pelajaran iki. Nek  pelajaran seni, adus getih yen arep entuk biji iki. Nanging sing luwih penting aku isa sinau akeh saking tugas kelas drama kuwi. Lan liyane, aku isa kerja kelompok karo bocah-bocah Cilacap… ndesoisme sing ora isa gawe lali…

Salam kangen (Tati “dalang”, Oky “shinta”, Egis “kenonx”, Nurma “Kempul&GonG”, Arif “Gendang”, Bayu Gebot “Rama”, Heru “Hanoman”, lan Aziz “Rahwana”)

Kula sinau geguritan nalika SMP kaliyan Bu Pamularsih, wali kelas SD kula. Ibu guru remen sanget nembang,ugi saged dadosaken putranipun angsal juara nembang lan geguritan.Geguritan yaiku puisi ngangge basa Jawa, lan gadhah aturan menawi badhe diwaos.

Dinten mengeti Kartini biyasane kathah acara lan lomba. Kula nyuwun sinau geguritan kagem acara punika kaliyan Bu Pam.Waduh… geguritan punika boten gampil, wonten “gaya” ingkang dados pembeda kaliyan puisi basa Indonesia.

Kula dangu boten maos geguritan. Kala wingi kula pikantuk geguritan apik, irah-irahan Karo Aku, saking Budhi Setyawan ingkang kapucak ing Kalawarti Panjebar Semangat, Surabaya, edisi 4

Ron Garing

Wengi sansaya atis

nalika aku sesingidan ing sajroning swara gamelan

kang digawa dening angin

prasasat tan kendhat

anggonku kulak warta adol prungu

ananging isih mamring

aku wis pingin cecaketan

obormu kang makantar-kantar

madhangi jangkah lan jagatku

ana ngendi papanmu

lelana tapa brata

tanpa pawarta tanpa swara

aku kadya ron garing

kumleyang kabur kanginan

ing jagat peteng lelimengan

krasa luwih abot

anggonku ngadhepi dina-dina ing ngarep

mlakuku ora mantep

kagubet ribet lan ruwet

adoh saka cahyamu

pedhut ing sakindering pandulu

panjenengan

guruku, sihku, oborku

kancanana sukmaku sinau bab katresnan sajroning ati
Palembang, 13 September 2006

Menawi boten saged mangertos, Sakban Rosidi damel Versi basa Inggris geguritan mau.

Dried Leaf*

Night becomes colder
when I conceal myself inside the gamelan sound
brought by the wind
as of never stopped
for me to search and spread hearsays
but still empty

I do want to be closer
the flaming fire of yours
brightening my tread and world

Where are you
wandering in severe world
no announcement and voiceless

I am a dried leaf
outsoaring disoriented
within the dark as pitch world

Felt harder
for me to live in these coming days
walk in unsteady

Bent in complicated complexity
far from the shinning you
cloud covers my sights all

you
teacher, love, torch of mine
accompany my soul, understanding love at heart..

From “Ron Garing”, a javanese poem by Budhi Setyawan, September 13, 2006

Ha, gampil pundi, versi Jawa utawa Inggris? Hehe…Nanging geguritan iki apik tenan…kula maos lan ngulang, dados kepengin sinau damel geguritan, saged setunggal kemawon sampun syukur..
Amin, sumonggo cobi latian..

Yen dina minggu, aku rame-rame nonton tivi ning omaeh mbak Dwi, nonton Doraemon, Candy-Candy,Dragon Ball.Biyen sing duwe tivi kuwi setitik cacahe.Biyasane mung ngrungokake radio.Nah,aku dhewek ya luwih akeh dolanan ning jaba.Pekarangan ngarep umah jembar, ana uwit jambu sing gedhe, aku bisa nggawe menek, utawi gawe kemah ning ngisore.Dolanan nganti sore, jonjang umpet,petak suramanda,petak payung, jonjang patung, cublak-cublak suweng,dolanan bekel.Yen kali cilik sing nggo drainase akeh banyune,aku rame-rame nyeser urang kali. Kancaku sing beja enthuk sepat, bethik, iwak lombokan,utawa yuyu kali. Kabeh mung kanggo dolanan,menawa iwak gedhe ya isa dimasak (namung kantun siji-loro..:D)

Nalika sore arep maghrib, aku lan kancaku padha ngaji ning griyane Pak Rohman kanthi jam pitu. Wayah bengi ya dolanan maneh.Ya, sing akeh bocah lanang pada dolan (cah wedhok sinau?hee!). Menawa padhang wulan, waduh saduluran padha rame,budhal ning latar jaba mrisani wulan bunder ning awang-awang, bocah dolan jonjang umpet,padha mlayu,ngguyu kanthi kesel… Tembang kang dadi crita nggambarake kahananane yaiku Padang Wulan :

Yo pra kanca dolanan ing jaba, Padhang wulan padhange kaya rina…
Rembulane e sing awe awe, Ngelilangake aja padha turu
sore

Yo pra kanca dolanan ing jaba, Rame-rame kene akeh kancane
Langite pancen sumebyar rina, Yo padha dolanan sinambi
guyonan

Dene saiki wis beda. Bocah-bocah Cilacap wis seneng merga ana tontonan TV,wegah dolan ning jaba.Ya,uga amarga lapangane wis sempit dadi omah lan bale liyane. Tembang-tembang dolanan wis arang. Saiki wis jamane dolanan online sing wis dibuka ning akeh warnet-warnet, ngoleksi lagu-lagu gaweane MNC, chatting lan sms-an ning hp. Lah siji maneh, iki uga sing diarani la culturische nation.

Alhamdulilah, aku menangi jaman “jadul” dene ora duwe TV kanthi SD kelas lima lan hp kanthi kuliyah.Lah pas bapak kagungan hp ya ora canggih kaya hp-ne bocahan jaman saiki.Hm…iku critane cilikanku ning Cilacap. Banjur, Kados pundi critane panjenengan?